Projekt „Bezpieczni i rozważni w Tatrach 2026” to jubileuszowa, dziesiąta edycja akcji edukacyjnej, która ma poprawić bezpieczeństwo na tatrzańskich szlakach i ograniczyć presję turystów na przyrodę Tatr. Organizatorem inicjatywy jest Stowarzyszenie Kulturalno ‑ Oświatowe im. Adolfa Hyły.
W piątek, 11 września 2026 roku, w Centrum Edukacji Przyrodniczej Tatrzańskiego Parku Narodowego w Zakopanem odbyła się konferencja prasowa inaugurująca tegoroczną edycję projektu „Bezpieczni i rozważni w Tatrach”. Podczas spotkania organizatorzy przedstawili założenia akcji, podziękowali patronom i partnerom oraz zaprezentowali najnowsze dane dotyczące ruchu turystycznego i pracy ratowników TOPR.
Jest to projekt, który realizujemy od 2018 roku. Z roku na rok kładziemy nacisk na inne aspekty odpowiedzialnego poznawania tatrzańskiego świata. W tym roku, przy tak dużej frekwencji na szlakach i niepokojących danych TOPR, chcemy szczególnie zwrócić uwagę na śmieci, dzikie zwierzęta i nie schodzenie ze szlaków. Wskazujemy na informacje, jak się przygotować, jak zaplanować i jak się zachowywać w górach – mówi Jan Cięciak, prezes Zarządu Stowarzyszenia Kulturalno‑Oświatowego im. Adolfa Hyły.
Zwrócono uwagę na rekordową skalę interwencji, w sezonie letnim 2026 ratownicy TOPR udzielili pomocy 541 osobom, czyli o 32 procent więcej niż rok wcześniej; aż 156 osób ewakuowano z użyciem śmigłowca, a odnotowano 7 wypadków śmiertelnych. Te liczby pokazują, jak ważna jest rzetelna edukacja osób wybierających się w góry.
Rekordowy ruch w Tatrach
Tatry cieszą się niesłabnącą popularnością – w 2025 roku Tatrzański Park Narodowy odnotował ponad 5,2 mln wejść na teren parku. Tak duże zainteresowanie przekłada się także na intensywny ruch samochodowy na zakopiance, gdzie w dwa wakacyjne miesiące tunelem pod Luboniem Małym przejechało ok. 2,3 mln pojazdów, co oznacza wzrost o prawie 8 procent rok do roku.
Wzrost liczby turystów to z jednej strony dowód atrakcyjności regionu, z drugiej – realne wyzwanie dla służb ratowniczych i ochrony przyrody, które muszą mierzyć się ze skutkami masowej turystyki.
Broszura „ABC tatrzańskiego turysty”
Jednym z najważniejszych narzędzi tegorocznej edycji projektu jest broszura „ABC tatrzańskiego turysty” wraz z mapą szlaków i czasami przejść. Przygotowano 40 tysięcy egzemplarzy, które będą bezpłatnie dystrybuowane przez Tatrzański Park Narodowy, Miasto Zakopane oraz miejskie i parkowe punkty informacji turystycznej.
Broszura przypomina podstawowe zasady przygotowania do wyjścia w góry, reguły obowiązujące na terenie parku oraz ułatwia planowanie wycieczek dzięki przejrzystej mapie szlaków. Organizatorzy podkreślają, że materiały mają na stałe zagościć w plecakach turystów, a nie być tylko jednorazową lekturą.
Trzy zasady odpowiedzialnej turystyki
Tegoroczna edycja akcji koncentruje się na trzech kluczowych zagadnieniach, które szczególnie mocno wpływają na przyrodę Tatrzańskiego Parku Narodowego:
Śmieci i nieczystości – podstawowa zasada brzmi: zabierz ze szlaku przynajmniej to, co na niego przyniosłeś. Brak koszy na szlakach ma chronić dzikie zwierzęta przed przyzwyczajeniem do ludzkiego jedzenia; ważne jest także korzystanie z toalet lub specjalnych woreczków higienicznych zamiast pozostawiania chusteczek i odchodów w terenie.
Dzikie zwierzęta – zwierzęta nie potrzebują naszego jedzenia ani bliskiego kontaktu. Dokarmianie szkodzi ich zdrowiu i zmienia naturalne zachowanie, a próby robienia zdjęć z bliska mogą prowadzić do niebezpiecznych sytuacji zarówno dla ludzi, jak i dla zwierząt.
Nie schodźmy ze szlaków – poruszanie się wyłącznie po wyznaczonych trasach ogranicza płoszenie zwierząt i niszczenie roślinności; przy milionach odwiedzających nawet „niewinny skrót” szybko zamienia się w wydeptaną ścieżkę, prowadząc do erozji i degradacji terenu.
Projekt „Bezpieczni i rozważni w Tatrach 2026” jest realizowany przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego oraz Kraków Airport, co podkreśla zaangażowanie regionu i krakowskiego lotniska w odpowiedzialną turystykę górską. Patronami akcji są Tatrzański Park Narodowy i Polskie Towarzystwo Turystyczno‑Krajoznawcze PTTK, a honorowy patronat nad przedsięwzięciem sprawuje Burmistrz Zakopanego.
Organizatorzy – Stowarzyszenie Kulturalno‑Oświatowe im. Adolfa Hyły – liczą na to, że dzięki współpracy samorządu, instytucji i mediów projekt będzie budował kulturę świadomego, bezpiecznego korzystania z gór, z korzyścią zarówno dla turystów z Małopolski (w tym Krakowa), jak i dla unikatowej przyrody Tatr.
